Aldatıcı ve Yanıltıcı Reklam ve ilanlara İlişkin Nereye Başvurulabilir?

Radyo, televizyon, gazete, dergi, internet sitesi, broşür, açık hava vb. mecralarda yayınlanan tüm ticari reklamlar ile ilgili görevli ve yetkili tek idari otorite, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulmuş olan Reklam Kurulu’dur. Reklam Kurulu 29 kişiden oluşmakta olup, Kurulda kamu kurum ve kuruluşlarından 12 kişi, sivil toplum kuruluşlarını temsilen ise 17 kişi bulunmaktadır.

Ticari bir reklam ile ilgili şikayetlerinizi hem yazılı olarak hemde www.turkiye.gov.tr adresli internet sitesi aracılığıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı>Tüketici Portali>Tüketici Şikayeti Uygulaması ile, iletebilirsiniz.

Yazı sonundaki linke tıklayarak direk yönlendirme sağlayabilirsiniz.

Kurul aykırı bulduğu reklamlar ile ilgili durdurma veya düzeltme veya idari para cezalarını birlikte vaya ayrı ayrı verebilmektedir. 2013 yılında aykırı bulunan bir reklam ile ilgili reklam yerel mecralarda yayınlanmış ise 8.788 TL, ulusal mecralarda yayınlanmış ise 87.915 TL idari para cezası verilebilmekte olup, şayet aykırılık bir yıl içerisinde tekrar edilirse para cezası iki katı olarak uygulanmaktadır.

Özellikle televizyon ve internet sitelerinde sıklıkla yayınlanan gıda takviyesi reklamlarında çeşitli sağlık problemlerinin tedavi edildiği iddia ediliyor. Bu iddialar doğru mudur?

Öncelikle şunu belirtmemiz gerekir ki takviye edici gıdalar da dahil olmak üzere her türlü gıda maddesinin temel fonksiyonları beslenme ihtiyacına yöneliktir. Elbette sağlıklı bir bünye için yeterli ve dengeli beslenmenin önemi göz ardı edilemez. Dolayısıyla gıdaların insan sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu açıktır. Bununla birlikte, ortaya çıkan herhangi bir sağlık probleminin hekim kontrolünde ve her hastanın kendi şartlarına uygun özel tedavi yöntemleriyle tedavi edilmesi esastır. Herhangi bir bünyede nüksetmiş bir sağlık probleminin belli etken maddeleri ihtiva eden gıda takviyeleri ile tedavi edileceğini söylemek veya böyle bir imada bulunmak şüphesiz aldatıcı-yanıltıcıdır. Hatta bu tür iddiaların, kamu sağlığı üzerinde telafisi güç olumsuz sonuçların oluşması riski de hayli kuvvetlidir. Nitekim ilgili mevzuat hükümlerine baktığımızda, belirtmiş olduğumuz bu gerekçelerle, gıdaların reklamlarında, o gıda maddesinin çeşitli sağlık sorunlarını tedavi ettiğini, tedavisine yardımcı olduğunu belirten veya ima eden her türlü ifadelerin yanısıra, zayıflatıcı, yağ yakıcı, boy uzatıcı, saç çıkarıcı gibi diğer sağlık beyanlarının kullanılması da kesin bir şekilde yasaklanmıştır. Bu tür aldatıcı, yanıltıcı reklamlara karşı Bakanlığımız bünyesinde faaliyetlerini yürüten Reklam Kurulu aracılığıyla amansız bir mücadele yürütülmektedir. Bununla birlikte, vatandaşlarımızın bu tür reklamlara itibar etmemeleri de çok önemli bir husustur.

Televizyonda izlediğimiz bazı reklamlardaki altyazılar büyüklüğü veya hızı nedeniyle okunamıyor. Bunlarla ilgili bir düzenleme var mı?

Reklamlarda kullanılan altyazıların boyut ve şikayetlerine ilişkin olarak, 13 Mart 2011 tarihinde  Ticari Reklam ve İlanlarda Altyazı ve Dipnotların Kullanılmasına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayınlanmış ve 13 Haziran 2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Tebliğ gereğince, reklamlarda ana vaadin esaslı unsurlarının ana mesajda gösterilmesi gerekmektedir. Bu esaslı unsurlara dipnot ve altyazıda yer verilmesi yasaklanmıştır. Televizyon, sinema gibi görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda ise görüntü formatına göre altyazıların çeşitli satır büyüklüklerinde olması gerekmektedir. Bu satır büyüklüğü; 4:3 görüntü düzeni yayında standart çözünürlüklü televizyon (SDTV) formatı için en az 14 satır, 16:9 görüntü düzeni yayında standart çözünürlüklü televizyon (SDTV) formatı için en az 16 satır ve yüksek çözünürlüklü televizyon (HDTV) formatı için en az 30 satırdır. Yazılı mecralarda yayınlanan reklamlarda ise dipnotların, Arial 8 punto büyüklüğünde olması gerekmektedir. Bununla birlikte, söz konusu Tebliğde altyazıların hızına ve kelimelerin ekranda kalma sürelerine ilişkin detaylı teknik düzenlemeler de yer almaktadır. Bu düzenlemeler ile altyazıların artık okunamayacak derecede hızlı şekilde reklamlarda kullanılması yasaklanmıştır. Görsel mecralarda yayınlanan reklamlarda kullanılan altyazı; kelime başına 0,2 saniye (saniye başına 5 kelime) hesabıyla ekranda tutulmalıdır. Altyazıda 9 ve daha az kelime olması durumunda, “tanıma ve algılama süresi” olarak toplam süreye 2 saniye eklenmesi; 10 ila 20 arası kelime olması durumunda toplam süreye 3 saniye eklenmesi, 20 ve daha fazla kelime olması durumunda ise toplam süreye 6 saniye eklenmesi zorunludur.

Özellikle televizyonda yada radyolarda karşılaştığımız bazı enerji tasarruf cihazı reklamlarında bu cihazların elektrik ve doğalgazdan %40’lara varan oranda enerji tasarrufu sağladığı iddia ediliyor. Bu iddialar doğru mudur?

Son zamanlarda, “Elektrik Tasarruf Cihazı” veya “Yakıt Tasarruf Cihazı” adları altında çeşitli enerji tasarruf cihazı ürünlerinin, ‘elektrik faturalarından %25-%30’lara varan oranlarda indirim sağladığı’ veya ‘otomobillerde, evlerde ve işyerlerinde kullanılan yakıt tüketimini azalttığı’ yönünde iddialar ile başta internet ve televizyon olmak üzere çeşitli mecralarda yapılan reklam ve tanıtımların yaygınlaştığı görülmektedir. Söz konusu tanıtımlarda yer alan elektrik tasarruf cihazlarının, elektrik faturalarında herhangi bir indirime yol açmadığı gerek Enerji Bakanlığı Elektrik İşleri Etüd İdaresi (Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü) ve TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası ve gerekse de İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından verilen görüşler çerçevesinde anlaşılmıştır. Diğer taraftan yakıt tasarruf cihazlarına ilişkin yapılan reklam ve tanıtımlarda yer alan ‘söz konusu cihazların araçlarda veya doğalgazda %25 ve %30 gibi oranlara varan yakıt tasarrufu sağlayacağı’ iddialarının reklam veren firmalar tarafından ispatlanmadığı, ODTÜ ve İTÜ gibi üniversitelerden alındığı iddia edilen raporların reklamlarda yer alan tasarruf oranlarını ispatlar nitelikte olmadığı veya reklam veren firmalar tarafından söz konusu iddiaları ispatlayıcı herhangi bir bilimsel raporun hiç alınmadığı anlaşılmıştır.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu bu tür yanıltıcı reklamlar ile ilgili gerekli incelemeleri sürdrümekte olup, aykırı bulunan reklamlar ile ilgili reklamverenlere gerekli idari yaptırımlar da uygulanmaktadır.

Bir takım reklamlarda cep telefonu, tablet, bilgisayar gibi bazı teknoloji ürünlerinin normal fiyatlarının çok altında satıldığı ve çok fazla özelliğe sahip olduğu iddia edilmektedir. Bu ürünleri satın almamız halinde bir problemle karşılaşabilir miyiz?

Normal fiyatlarının altında satışı yapılan cep telefonu, tablet gibi teknoloji ürünlerini satın alırken çok dikkatli olmak gerekiyor. Çünkü bu ürünlerin taklit ürünler olma ihtimali çok fazla. Ayrıca, bu ürünlerin piyasa fiyatlarıyla karşılaştırmaya konu edilen orijinal ürünlerden önemli kalite farkları da bulunuyor. Her cep telefonu ya da her tablet aynı yararları sağlayamıyor. Bu nedenle; normal fiyatın oldukça altında olduğu iddiasıyla satılan teknoloji ürünlerinin reklamlarını dikkatle değerlendirmek tüketici menfaati açısından büyük bir önem taşıyor.

Şayet böyle bir ürünü satın almanız durumunda ikametgahınızın olduğu veya ürünü satın aldığınız firmanın bulunduğu yerdeki Tüketici Sorunları Hakem Heyetine müracaat ederek uyuşmazlığınızı çözüme kavuşturabilirsiniz.


Bu linke tıklayarak yanıltıcı ve aldatıcı reklam şikayetleri ile ilgili direk yönlendirme sağlayabilirsiniz.

https://tuketicisikayeti.gtb.gov.tr/


 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir